محمدحسن محققی
شهید سردار محمدحسن محقق (معروف به شهید محقق)، (۱۳۴۲ تهران _ ۱۴۰۴ تهران)، از مسئولان سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که در ۲۵ خرداد ۱۴۰۴، در جریان حمله جنایتکارانه رژیم صهیونیستی به ساختمان سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، به همراه محمد کاظمی، رئیس سازمان، و جمعی از معاونان این نهاد به شهادت رسید.
زندگی نامه
شهید محمدحسن محقق در سال ۱۳۴۲ در شهر تهران متولد شد. پدر ایشان، شیخ محمد محققی، از روحانیون برجسته شهرستان رفسنجان بود.
فعالیت ها
دوران نوجوانی و آغاز فعالیتهای انقلابی
شهید محمدحسن محقق از دوران نوجوانی در مبارزات ضد رژیم پهلوی حضور داشت و به دلیل فعالیتهای سیاسی، توسط ساواک بازداشت شد.
پس از تشکیل بسیج در سال ۱۳۵۸، وی از نخستین افرادی بود که به عضویت این نهاد مردمی درآمد.
دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹–۱۳۶۷)
شهید محقق در دوران دفاع مقدس مسئولیتها و حضور فعالی در جبهههای جنگ داشت.
فرماندهی و حضور در عملیاتها
وی فرماندهی گردان حبیببنمظاهر از لشکر ۲۷ محمدرسولالله (ص) را بر عهده داشت و در چندین عملیات مهم حضور یافت، از جمله:
- عملیات بیتالمقدس (آزادسازی خرمشهر)
- عملیات والفجر ۸
- عملیات کربلای ۵
در عملیات بیتالمقدس به شدت مجروح شد و به اشتباه در فهرست شهدا قرار گرفت، اما پس از انتقال به مراکز درمانی، نجات یافت.
همچنین در عملیات والفجر ۸ دچار مجروحیت شدید شد؛ بهگونهای که یکی از پاهای خود را از دست داد و پای دیگرش نیز آسیب جدی دید.
مسئولیت در حوزه اطلاعات و پدافند
پس از مجروحیت، به دلیل تجربه و تخصص در امور اطلاعاتی، به عنوان فرمانده تیپ در خط پدافندی پاسگاه زید در منطقه شلمچه منصوب شد و تا پایان جنگ در این مسئولیت فعالیت کرد.
مسئولیتهای پس از جنگ (۱۳۶۷–۱۴۰۴)
پس از پایان جنگ تحمیلی، شهید محقق مسئولیتهای مختلفی را در حوزه اطلاعات و امنیت بر عهده گرفت.
- در سال ۱۳۷۰ به عنوان مسئول ستاد لشکر ۲۷ محمدرسولالله (ص) منصوب شد.
- سپس به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتقل شد و در بخشهای مختلف امنیتی و اطلاعاتی فعالیت کرد.
- وی مدتی نیز مسئول اطلاعات قرارگاه امنیت پایتخت بود.
جانشینی سازمان اطلاعات سپاه
در سال ۱۳۹۸، با حکم سردار حسین سلامی، به عنوان جانشین سازمان اطلاعات سپاه منصوب شد.
او در این مسئولیت، در حوزه مقابله با نفوذ، تروریسم و جنگ روانی فعالیت داشت. از جمله اقدامات وی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- راهاندازی شبکههای ضداطلاعاتی
- هماهنگی عملیاتهای امنیتی علیه گروههای تروریستی
- تحلیل و ارزیابی تهدیدات منطقهای، بهویژه فعالیتهای رژیم صهیونیستی
فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی
شهید محمدحسن محقق کتاب «اسرار مکتوم» را در حوزه تاریخ شفاهی دفاع مقدس تألیف کرد. این اثر حاصل گفتوگو با فرماندهان ارشد جنگ، از جمله محسن رضایی و علیاکبر ولایتی است و به عنوان یکی از منابع مرتبط با تحلیل عملیاتهای دفاع مقدس شناخته میشود.
وی همچنین مؤسس مدرسه علمیه حبیببنمظاهر در شهر قم بود.
شهادت
سردار محمدحسن محقق در ۲۵ خرداد ۱۴۰۴، در جریان حمله جنایتکارانه رژیم صهیونیستی به ساختمان سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، به همراه محمد کاظمی، رئیس سازمان، و جمعی از معاونان این نهاد به شهادت رسید.