امیرعلی حاجی زاده

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی‌زاده (۱۳۴۰ تهران _ ۱۴۰۴ تهران)، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود که در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در جریان حمله جنایتکارانه رژیم صهیونیستی به تهران، به همراه جمعی از فرماندهان به شهادت رسید.

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی زاده

زندگی نامه

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی‌زاده در ۹ اسفند ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. پدر و مادر وی اصالتاً اهل خرمدشت قزوین بودند.

پدر وی، حاج محمدتقی حاجی‌زاده، ابزارفروش و تعمیرکار ابزارآلات صنعتی بود که در ۱۵ آذر ۱۴۰۰ دار فانی را وداع گفت.

از ایشان سه فرزند، شامل دو دختر و یک پسر، به یادگار مانده است.

فعالیت

فعالیت‌های پیش از دفاع مقدس

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی‌زاده پیش از آغاز جنگ تحمیلی، در فعالیت‌های خیریه، توزیع اعلامیه‌های حضرت امام خمینی (ره) و دفاع از آرمان‌ها و شعارهای انقلاب اسلامی مشارکت داشت.

دوران دفاع مقدس

شهید حاجی‌زاده در سال ۱۳۵۹ به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد. نخستین مأموریت رسمی وی در منطقه ایلام و هم‌زمان با درگیری‌های پراکنده با گروهک‌های تجزیه‌طلب و ضدانقلاب آغاز شد.

با شروع رسمی جنگ تحمیلی در شهریور ۱۳۵۹، به جبهه‌های جنوب اعزام شد و در عملیات‌های دفاعی نخستین در مناطق خرمشهر، سوسنگرد و هویزه حضور یافت.

وی در ماه‌های آغازین جنگ به‌عنوان فرمانده دسته منصوب شد و مسئولیت هماهنگی گروه‌های مقاومت محلی، پشتیبانی لجستیکی خط مقدم و هدایت گشتی‌های شناسایی شبانه را بر عهده داشت.

شهید حاجی‌زاده در طول دوران دفاع مقدس، به‌عنوان تک‌تیرانداز خط‌شکن سپاه پاسداران در چندین عملیات مهم حضور داشت. وی در عملیات والفجر ۸ (بهمن ۱۳۶۴)، عملیات کربلای ۴ (دی ۱۳۶۵) و عملیات کربلای ۵، به‌عنوان تک‌تیرانداز ایفای نقش کرد.

در اواسط جنگ، به یگان‌های تخصصی توپخانه و موشکی سپاه منتقل شد. همچنین در سال ۱۳۶۴ به سمت معاون تیپ منصوب شد و در پایان جنگ تحمیلی، فرماندهی یکی از تیپ‌های عملیاتی را بر عهده گرفت.

فعالیت‌های پس از دفاع مقدس

شهید حاجی‌زاده پس از پایان جنگ تحمیلی، وارد حوزه موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شد و از شاگردان نزدیک شهید حسن تهرانی‌مقدم، بنیان‌گذار برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران، به شمار می‌رفت.

وی در سال ۱۳۸۵ به فرماندهی پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب شد و این مسئولیت را تا زمان تشکیل نیروی هوافضای سپاه بر عهده داشت.

با تشکیل نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مهرماه ۱۳۸۸، شهید حاجی‌زاده با حکم فرمانده معظم کل قوا، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، به‌عنوان نخستین فرمانده این نیرو منصوب شد.

در دوران فرماندهی شهید حاجی‌زاده، نیروی هوافضای سپاه نقش مهمی در توسعه توان موشکی، پهپادی، پدافندی و فضایی جمهوری اسلامی ایران ایفا کرد و عملیات‌ها و دستاوردهای راهبردی متعددی را رقم زد.

عملیات‌های نظامی

حمله به مراکز فرماندهی داعش (۱۳۹۶)

شهید حاجی‌زاده در خرداد ۱۳۹۶ فرماندهی عملیات حمله موشکی نیروی هوافضای سپاه به مواضع گروه تروریستی داعش در دیرالزور سوریه را بر عهده داشت. این عملیات با عنوان «لیله‌القدر» و در پاسخ به حملات تروریستی داعش در تهران انجام شد.

سرنگونی پهپاد راهبردی آمریکا (خرداد ۱۳۹۸)

در خرداد ۱۳۹۸، نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحت فرماندهی شهید حاجی‌زاده، پهپاد راهبردی جاسوسی RQ-4 Global Hawk متعلق به نیروی دریایی آمریکا را به دلیل ورود به حریم هوایی جمهوری اسلامی ایران رهگیری و سرنگون کرد. این رویداد، یکی از مهم‌ترین عملیات‌های پدافندی ایران در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.

حمله موشکی به پایگاه عین‌الاسد (دی ۱۳۹۸)

پس از شهادت سردار سپهبد قاسم سلیمانی و یارانش در دی‌ ماه ۱۳۹۸، شهید حاجی‌زاده فرماندهی عملیات حمله موشکی به پایگاه نظامیان آمریکایی عین‌الاسد در استان الانبار عراق را بر عهده داشت. این عملیات در ۱۸ دی ۱۳۹۸ و در پاسخ به اقدام آمریکا در ترور سردار سلیمانی انجام شد.

در این عملیات، بیش از ۱۲ فروند موشک بالستیک فاتح و قیام با هدف‌گیری دقیق به سوی پایگاه‌های نظامی آمریکا در عین‌الاسد و اربیل شلیک شد.

حادثه پرواز ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین (دی ۱۳۹۸)

در پی سقوط پرواز ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین در دی‌ماه ۱۳۹۸، شهید حاجی‌زاده به‌عنوان فرمانده نیروی هوافضای سپاه، پس از اعلام نتایج بررسی‌های انجام‌شده، مسئولیت این حادثه را پذیرفت و در یک نشست خبری، ابعاد فنی و شرایط وقوع آن را تشریح کرد.

عملیات وعده صادق ۱ (فروردین ۱۴۰۳)

شهید حاجی‌زاده نقش مهمی در طراحی، برنامه‌ریزی و اجرای عملیات «وعده صادق ۱» داشت. این عملیات در فروردین ۱۴۰۳ و در پاسخ به حمله رژیم صهیونیستی به ساختمان کنسولی سفارت جمهوری اسلامی ایران در دمشق انجام شد.

عملیات وعده صادق ۲ (مهر ۱۴۰۳)

پس از شهادت شهید اسماعیل هنیه، سید حسن نصرالله و سرتیپ عباس نیلفروشان در حملات رژیم صهیونیستی، عملیات «وعده صادق ۲» در ۱۰ مهر ۱۴۰۳ انجام شد. شهید حاجی‌زاده در این عملیات نیز نقش مؤثری در فرماندهی، طراحی و اجرای عملیات ایفا کرد.

توسعه توان دفاعی و فناوری‌های نظامی

پرتاب ماهواره نور ۱ (۱۳۹۹)

در فروردین ۱۳۹۹، نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با فرماندهی شهید حاجی‌زاده، نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران با نام «نور ۱» را به وسیله ماهواره‌بر «قاصد» با موفقیت در مدار زمین قرار داد. این دستاورد، ایران را در زمره کشورهای دارای توانایی پرتاب ماهواره نظامی قرار داد.

توسعه موشک‌های هایپرسونیک «فتاح» و «فتاح ۲»

در خرداد ۱۴۰۲، موشک هایپرسونیک «فتاح» رونمایی شد و پس از آن نیز جزئیات موشک «فتاح ۲» اعلام شد. این دو موشک از مهم‌ترین دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه در حوزه موشک‌های هایپرسونیک به شمار می‌روند. به گفته شهید حاجی‌زاده، این موشک‌ها از سرعت بالا، قابلیت مانور در مرحله نهایی پرواز و توان عبور از سامانه‌های پدافند موشکی برخوردار هستند.

توسعه سامانه‌های پدافندی، جنگ الکترونیک و فناوری‌های دفاعی

در دوران فرماندهی شهید حاجی‌زاده، توسعه سامانه‌های پدافندی و فناوری‌های دفاعی با تکیه بر توان داخلی شتاب گرفت. از مهم‌ترین دستاوردهای این حوزه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رونمایی و عملیاتی‌سازی سامانه پدافندی «مهران» برای مقابله با ریزپرنده‌ها و بالگردهای پنهانکار.
• توسعه سامانه پدافندی «۹ دی» با هدف مقابله با موشک‌های کروز و هواگردهای پرسرعت.
• گسترش شبکه راداری کشور با بهره‌گیری از رادارهای آرایه فازی و سامانه‌های هشدار زودهنگام.

همچنین با همکاری مراکز علمی و دانشگاهی، از جمله دانشگاه خواجه‌نصیر، پروژه‌های توسعه رادارهای پیشرفته و موشک‌های نقطه‌زن دنبال شد. در حوزه جنگ الکترونیک و سایبری نیز سامانه‌های اختلال و فریب، از جمله «سامانه ۳۷۰»، برای افزایش توان مقابله با تهدیدات الکترونیکی و سایبری توسعه یافت.

توسعه توان پهپادی و بازدارندگی دفاعی

در دوران فرماندهی شهید حاجی‌زاده، نیروی هوافضای سپاه با اجرای عملیات‌های ضدتروریستی و توسعه توان موشکی و پهپادی، نقش مهمی در تقویت بازدارندگی دفاعی جمهوری اسلامی ایران ایفا کرد. در چارچوب این راهبرد، حملات موشکی نقطه‌زن علیه مقرها، مراکز فرماندهی و انبارهای لجستیکی گروه‌های تروریستی در عراق و سوریه انجام شد.

در همین دوره، خانواده پهپادهای «شاهد»، از جمله شاهد ۱۲۹، شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶، توسعه و عملیاتی شدند. همچنین در خرداد ۱۴۰۲، پهپاد «غزه» با قابلیت پرواز طولانی‌مدت و انجام مأموریت‌های شناسایی و رزمی رونمایی شد.

توسعه فناوری‌های موشکی، فضایی و سامانه‌های فرماندهی

از دیگر دستاوردهای شهید حاجی‌زاده در حوزه توسعه توان دفاعی و فناوری‌های نظامی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• طراحی و توسعه نسل جدید موشک‌های سوخت جامد با سامانه‌های هدایت چندمنظوره.
• افزایش برد و دقت موشک‌های زمین‌به‌زمین و زمین‌به‌دریا.
• توسعه فناوری‌های فضایی و پرتابگرهای ماهواره‌ای، از جمله ماهواره‌بر «قاصد».
• بهینه‌سازی سامانه‌های فرماندهی، کنترل و پشتیبانی عملیاتی.

دریافت نشان فتح

در پی نقش‌آفرینی شهید حاجی‌زاده در عملیات‌های «وعده صادق»، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، فرمانده معظم کل قوا، «نشان فتح» را به ایشان اعطا کردند.

نشان فتح از عالی‌ترین نشان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران است که به فرماندهان و رزمندگانی که در عملیات‌های مهم و موفق نقش مؤثر داشته باشند، اعطا می‌شود

نحوه شهادت

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی‌زاده در ۲۳ خرداد، در جریان حمله رژیم صهیونیستی به تهران، به همراه جمعی از فرماندهان نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شهادت رسید.

در این حمله، سردار محمود باقری، سردار داوود شیخیان، سرتیپ‌دوم محمدباقر طاهرپور، سردار منصور صفرپور، سردار خسرو حسنی، سردار مرتضی طیب مسعود و سردار جواد جورسرا نیز به شهادت رسیدند

شهادت

شهید سرلشکر امیرعلی حاجی زاده در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، در جریان حمله جنایتکارانه رژیم صهیونیستی به تهران، به همراه جمعی از فرماندهان به شهادت رسید.

پیکر مطهر ایشان در قطعه ۵۰ گلزار شهدای بهشت زهرا (س) تهران به خاک سپرده شد.