احمدرضا ذوالفقاری داریانی
شهید دانشمند دکتر احمدرضا ذوالفقاری داریانی (۱۳۳۸ تهران _ ۱۴۰۴ تهران)، دانشمندان هستهای ایران بود که در سحرگاه روز پنجشنبه ۲۳ خرداد ماه ۱۴۰۴ در حمله تروریستی و وحشیانه رژیم صهیونیستی به منزل مسکونیاش در تهران، به همراه همسر و فرزند عزیزش به فیض عظیم شهادت نائل آمد
زندگی نامه
شهید دکتر احمدرضا ذوالفقاری داریانی در پنجم آذر ماه سال ۱۳۳۸ در تهران و در خانوادهای مذهبی و اصیل دیده به جهان گشود. خانواده او از سادات اصیل و ریشهدار بودند که همواره به ارزشهای اسلامی و انقلابی پایبند بودند. پدرش از فرهنگیان متعهد و مادرش زنی مومن و فداکار بود که در تربیت اسلامی او نقش بسزایی داشت. از همان کودکی، فضای معنوی خانواده و توجه به آموزههای دینی در شکلگیری شخصیت این شهید بزرگوار تأثیر عمیقی گذاشت.
دوران تحصیل ابتدایی و متوسطه شهید ذوالفقاری در مدارس معتبر تهران سپری شد. از همان سالهای نخست تحصیل، نبوغ و استعداد درخشان او در دروس بهویژه ریاضی و علوم نمایان بود. معلمانش همواره از او به عنوان دانشآموزی سختکوش، دقیق و باانضباط یاد میکردند.
در دوران دبیرستان، علاوه بر تحصیل، در فعالیتهای مذهبی و انقلابی مدرسه نیز حضور فعال داشت و همین امر نشاندهنده رشد همهجانبه شخصیت او در ابعاد علمی و معنوی بود.
پس از اخذ دیپلم، با رتبه ممتاز در رشته مهندسی مکانیک هستهای پذیرفته شد. دوران دانشجویی او مصادف با اوجگیری انقلاب اسلامی بود که تأثیر شگرفی بر افکار و اندیشههایش گذاشت. پس از پایان دوره کارشناسی، برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و موفق به اخذ مدرک دکترای مهندسی هستهای از امپریال کالج لندن، یکی از معتبرترین دانشگاههای جهان شد. تز دکترای او در زمینه فیزیک هستهای مورد تحسین اساتید بینالمللی قرار گرفت.
برخلاف بسیاری از دانشجویان که پس از تحصیل در خارج، جذب بازار کار کشورهای غربی میشدند، شهید ذوالفقاری با وجود پیشنهادات متعدد مالی و شغلی از دانشگاههای معتبر جهان، با عزمی راسخ و قلبی مالامال از عشق به میهن، به ایران بازگشت. او معتقد بود دانش و تخصصش باید در خدمت پیشرفت و اعتلای کشورش باشد. این انتخاب سرنوشتساز، نشاندهنده عمق میهنپرستی و تعهد انقلابی این شهید بزرگوار بود.
به عنوان یکی از برجستهترین دانشمندان هستهای ایران شناخته میشد که نقش مهمی در پیشرفت علمی کشور داشت. تخصص او در حوزه فیزیک هستهای و مهندسی راکتورها زبانزد بود. در مجامع علمی بینالمللی نیز از او به عنوان پژوهشگری دقیق و خلاق یاد میشد. بسیاری از طرحهای تحقیقاتی او در مراکز علمی کشور در حال اجرا بود که پس از شهادتش نیز توسط شاگردانش ادامه یافت.
با خانمی متدین و فرهیخته ازدواج کرد که خود از فرهنگیان متعهد بود. ثمره این ازدواج فرزندی به نام محمد بود. همسرش شهیده مهناز موسایی و فرزندش محمد نیز در حمله تروریستی به شهادت رسیدند.
شهید ذوالفقاری نخستین شهید خانواده نبود. برادر کوچکترش محمد نیز در نخستین سالهای انقلاب و در جریان خدمت به مردم محروم سیستان و بلوچستان، توسط منافقین به شهادت رسیده بود. اما او هرگز از این پیشینه برای خودنمایی استفاده نکرد و در سکوت و گمنامی به خدمت صادقانه خود ادامه داد.
پژوهشها و مقالات علمی او که عمدتاً در زمینه فیزیک هستهای و کاربردهای صلحآمیز انرژی هستهای است، همچنان به عنوان مرجع مورد استفاده دانشجویان و پژوهشگران قرار میگیرد. کتابخانه تخصصی که در دانشکده مهندسی هستهای گردآوری کرده بود، امروز به نام او نامگذاری شده است. بسیاری از طرحهای تحقیقاتی ناتمامش توسط شاگردانش ادامه یافته و به نتیجه رسیده است.
فعالیتها
دانشگاه شهید بهشتی
از سال ۱۳۷۸ به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی مشغول به کار شد. در این دانشگاه به تربیت نسل جدید متخصصان هستهای پرداخت و با تأسیس آزمایشگاههای پیشرفته، بستر مناسبی برای پژوهشهای کاربردی فراهم آورد. شیوه تدریس او که ترکیبی از دانش عمیق نظری و مهارتهای عملی بود، مورد استقبال دانشجویان قرار میگرفت. بسیاری از شاگردانش امروز از متخصصان برجسته کشور هستند.
مسئولیتهای متعددی در دانشگاه شهید بهشتی بر عهده داشت که از جمله میتوان به ریاست دانشکده علوم هستهای و معاونت پشتیبانی دانشگاه اشاره کرد. در این مسئولیتها، با مدیریت جهادی و نوآورانه خود، تحولات مثبت بسیاری ایجاد کرد. ایجاد سیستمهای نوین آموزشی، توسعه آزمایشگاهها و جذب استعدادهای درخشان از دستاوردهای دوران مسئولیت او بود. همکارانش از او به عنوان مدیری دلسوز، دقیق و پرتلاش یاد میکنند.
پروژه های
حوزه اصلی تحقیقات او فیزیک هستهای و کاربردهای صلحآمیز انرژی هستهای بود. بیش از ۵۰ مقاله علمی در مجلات معتبر بینالمللی و داخلی منتشر کرد که بسیاری از آنها مورد استناد پژوهشگران دیگر قرار گرفته است. همچنین مدیریت مسئول نشریه تخصصی «فناوری و انرژی هستهای» را بر عهده داشت و در ارتقای سطح علمی این نشریه تلاش بسیاری کرد. پژوهشهای او عمدتاً کاربردی و در جهت حل مشکلات صنعت کشور بود.
در پروژههای ملی و راهبردی حوزه هستهای حضوری فعال و تأثیرگذار داشت.
عضویت در کمیتههای تخصصی سازمان انرژی اتمی و همکاری با مراکز تحقیقاتی هستهای کشور از فعالیتهای مهم او بود. برای بومیسازی دانش فنی و کاهش وابستگی کشور تلاش بسیاری کرد و در طراحی و راهاندازی برخی تأسیسات هستهای نقش کلیدی ایفا نمود. اعتقاد راسخ داشت که ایران باید در علوم هستهای به خودکفایی کامل برسد.
شهادت
در سحرگاه روز پنجشنبه ۲۳ خرداد ماه ۱۴۰۴، در حمله تروریستی و وحشیانه رژیم صهیونیستی به منزل مسکونیاش در تهران، به همراه همسر و فرزند عزیزش به فیض عظیم شهادت نائل آمد. این حمله که با موشکهای دوربرد انجام شد، چندین خانه مسکونی را ویران کرد و تعدادی دیگر از همسایگان را نیز به شهادت رساند. شهادت او ضایعهای بزرگ برای جامعه علمی کشور محسوب میشد.
پیکر پاک این شهید بزرگوار به همراه دیگر شهدای این حادثه در تاریخ ۷ تیر ماه ۱۴۰۴ با حضور گسترده مردم، مسئولان، استادان دانشگاه و دانشجویان در تهران تشییع شد. مراسمی با شکوه و در عین حال آکنده از حزن و اندوه برگزار گردید و سپس در امامزاده صالح تهران به خاک سپرده شد.