فریدون عباسی
شهید دانشمند دکتر فریدون عباسی دوانی (۱۳۳۷ آبادان _ ۱۴۰۴ تهران)، دانشمند هسته ای بود که در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، منزل مسکونی ایشان در تهران مورد حمله موشکی مستقیم رژیم صهیونیستی قرار گرفت. در این حمله تروریستی ایشان به همراه همسر فداکارش خانم زهرا نعمتی به شهادت رسیدند
زندگی نامه
شهید دکتر فریدون عباسی دوانی در ۱۷ شهریور ۱۳۳۷ در محله "بریم" آبادان در خانوادهای متدین و انقلابی متولد شد. اصالت خانوادگی او به روستای دوان در شهرستان کازرون استان فارس بازمیگشت. پدرش مرحوم سید حسین عباسی، از کارمندان فنی شرکت نفت آبادان بود که با وجود موقعیت شغلی مناسب، همواره زندگی ساده و زاهدانهای داشت. مادرش خانم زهرا سادات موسوی، زنی پارسا و اهل قرآن بود که در تربیت دینی فرزندان نقش اساسی ایفا میکرد. فریدون عباسی سومین فرزند از پنج فرزند خانواده بود و در محیطی آکنده از معنویت و انقلابیگری رشد یافت. محله بریم آبادان در آن سالها مرکز فعالیتهای انقلابی علیه رژیم پهلوی بود و این محیط تأثیر عمیقی بر شکلگیری شخصیت انقلابی او گذاشت.
تحصیلات ابتدایی را در دبستان "فردوسی" آبادان با رتبههای ممتاز به پایان رساند. در دوران دبیرستان، همزمان با تحصیل در رشته ریاضی-فیزیک در دبیرستان "رازی" آبادان، به فعالیتهای علمی و پژوهشی علاقهمند شد.
در سال ۱۳۵۵ با کسب رتبه ممتاز در کنکور سراسری، در رشته فیزیک هستهای دانشگاه شیراز پذیرفته شد. دوران دانشجویی او مصادف با اوجگیری انقلاب اسلامی بود و همزمان با تحصیل، در توزیع اعلامیههای امام خمینی(ره) در شیراز و آبادان نقش فعالی داشت. پس از اخذ مدرک کارشناسی با رتبه ممتاز، تحصیلات تکمیلی خود را در دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد و در سال ۱۳۶۶ موفق به اخذ مدرک دکترای فیزیک هستهای از دانشگاه شهید بهشتی شد. پایاننامه او با عنوان "بررسی طیف انرژی نوترونهای سریع در واکنش D + Be" به عنوان یکی از پژوهشهای برجسته آن سالها شناخته شد.
پس از پایان جنگ تحمیلی، با جدیت بیشتری به تحصیلات دانشگاهی پرداخت. در سال ۱۳۸۱ موفق به اخذ دومین دکترای خود در رشته مهندسی هستهای از دانشگاه صنعتی امیرکبیر شد. تخصص اصلی او در زمینه "جداسازی ایزوتوپها با استفاده از فناوری لیزر" بود که از حساسترین و پیشرفتهترین حوزههای فناوری هستهای محسوب میشود. در این دوران، علاوه بر تحصیل، به عنوان پژوهشگر ارشد در پروژههای محرمانه هستهای کشور مشارکت داشت. مقالات علمی او در زمینه فیزیک پلاسما و فناوری لیزر در معتبرترین مجلات بینالمللی منتشر شد و مورد توجه جامعه علمی جهان قرار گرفت.
دکتر عباسی در سال ۱۳۶۴ با خانم زهرا نعمتی از خانوادههای متدین آبادانی ازدواج کرد. ثمره این ازدواج سه فرزند به نامهای سید حسین، سید محمد و فاطمهسادات بود. همسرش که خود دانش آموخته رشته شیمی بود، همواره در تمام مراحل زندگی پشتیبان فداکار او بود. فرزندان او همگی در رشتههای علمی تحصیل کردهاند و راه پدر را در پیشرفت علمی کشور ادامه میدهند.
فعالیت ها
فعالیتهای انقلابی
از سال ۱۳۵۶ به صورت جدی به صفوف مبارزان انقلابی پیوست. در آبادان، مسئولیت توزیع اعلامیههای امام خمینی(ره) در میان کارکنان شرکت نفت را بر عهده داشت.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به عنوان عضو کمیته انقلاب اسلامی آبادان در برقراری امنیت شهر مشارکت فعال داشت.
در سال ۱۳۵۸ با تأسیس جهاد سازندگی، به عنوان یکی از اولین اعضای این نهاد انقلابی در استان فارس مشغول به خدمت شد.
در دوران دفاع مقدس، به عنوان نیروی پشتیبانی علمی در جبهههای جنوب حضور یافت و در طراحی و اجرای چندین عملیات مهم از جمله فتحالمبین و بیتالمقدس نقش مؤثری ایفا کرد.
فعالیتهای دانشگاهی
از سال ۱۳۷۲ به عنوان عضو هیئت علمی دانشکده فیزیک دانشگاه امام حسین(ع) مشغول به کار شد. در این دانشگاه علاوه بر تدریس دروس تخصصی فیزیک هستهای، مسئولیتهای مدیریتی متعددی از جمله ریاست گروه فیزیک و معاونت پژوهشی دانشکده را بر عهده گرفت. روش تدریس او که ترکیبی از نظریه و عمل بود، مورد استقبال ویژه دانشجویان قرار میگرفت.
در سال ۱۳۸۶ به پاس خدمات علمی برجسته، از سوی رئیسجمهور وقت به عنوان استاد نمونه کشوری انتخاب شد. او نقش کلیدی در راهاندازی آزمایشگاههای پیشرفته فیزیک هستهای و مرکز تحقیقات لیزر دانشگاه امام حسین(ع) داشت.
مسئولیت در سازمان انرژی اتمی
در بهمن ۱۳۸۹ با حکم رئیسجمهور وقت به عنوان معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی منصوب شد. دوران مسئولیت او مقارن با شدیدترین تحریمهای بینالمللی علیه برنامه هستهای ایران بود. تحت مدیریت او، ایران به چرخه کامل سوخت هستهای دست یافت و سانتریفیوژهای نسل جدید با نام "ایران۱۴۴" طراحی و ساخته شد. پیشبرد پروژه نیروگاه بوشهر و راهاندازی مجتمع سوخت هستهای اصفهان از دیگر دستاوردهای مهم دوران مسئولیت او بود. او با درایت و تدبیر توانست کشور را از بحران تحریمها عبور دهد و برنامه هستهای ایران را با قدرت ادامه دهد.
فعالیتهای مجلس شورای اسلامی
در انتخابات مجلس یازدهم در سال ۱۳۹۸، با کسب بیش از ۷۰ درصد آرا از حوزه انتخابیه کازرون و کوهچنار به مجلس شورای اسلامی راه یافت. در مجلس، ریاست کمیسیون انرژی را بر عهده گرفت و در این نقش، نظارت دقیقی بر برنامههای انرژی کشور اعمال میکرد. از مهمترین اقدامات او در مجلس میتوان به تصویب "طرح توسعه انرژیهای هستهای صلحآمیز" و "طرح خودکفایی در تولید سوخت هستهای" اشاره کرد.
دستاوردهای علمی
- طراحی و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته غنیسازی اورانیوم
- مشارکت در پروژه نیروگاه بوشهر
- تحقیقات پیشگامانه در زمینه کاربردهای پزشکی انرژی هستهای
- تألیف ۴ کتاب مرجع در زمینه فیزیک هستهای
- انتشار بیش از ۸۰ مقاله علمی در مجلات معتبر بینالمللی
- تحقیقات در زمینه فیزیک پلاسما و فناوری لیزر
- مقالات علمی در زمینه جداسازی ایزوتوپها
جوایز و نشانهای علمی
- جایزه پژوهشگر برتر کشور در سال ۱۳۸۲
- نشان عالی دانش در سال ۱۳۸۵
- جایزه بینالمللی صلح علمی در سال ۱۳۹۵
- دریافت نشان خدمت در سال ۱۳۹۸
تألیفات و آثار علمی
از دکتر عباسی علاوه بر مقالات علمی متعدد، چندین کتاب ارزشمند به جای مانده است که از جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مبانی فیزیک پلاسما (۱۳۷۸)
- فناوری لیزر در جداسازی ایزوتوپها (۱۳۸۳)
- انرژی هستهای و توسعه پایدار (۱۳۸۹)
- خودکفایی علمی؛ آرمان یا واقعیت (۱۳۹۷)
ترور نافرجام
در ۸ آبان ۱۳۸۹، همزمان با شهادت شهید مجید شهریاری، دکتر عباسی نیز هدف سوءقصد تروریستی عوامل موساد قرار گرفت. در این حادثه که در میدان دانشجوی تهران رخ داد، با انفجار بمب هایی که به خودروی او متصل شده بود، به شدت مجروح شد اما به لطف خداوند جان سالم به در برد. پس از این حادثه، با روحیهای قویتر به خدمت خود ادامه داد و هرگز از مواضع انقلابی خود کوتاه نیامد.
شهادت
در سحرگاه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، منزل مسکونی دکتر عباسی در تهران مورد حمله موشکی مستقیم رژیم صهیونیستی قرار گرفت. در این حمله تروریستی، این دانشمند برجسته هستهای به همراه همسر فداکارش خانم زهرا نعمتی به شهادت رسیدند. پیکر پاک این شهید بزرگوار پس از تشییعی با شکوه با حضور مردم و مسئولان ارشد کشور، در امامزاده صالح تجریش به خاک سپرده شد.